Wie langs de Antitankgracht bij Antwerpen wandelt of fietst, ziet een groene watercorridor die natuurgebieden met elkaar verbindt. Voor dieren is die verbinding van levensbelang, maar vandaag botsen ze onderweg dikwijls op drukke wegen. Daarom worden in Kapellen worden nieuwe faunapassages aangelegd die dieren veilig onder de weg door leiden. Antea Group begeleidde het project van ontwerp tot uitvoering.

Veilige doortocht voor dieren langs de Antitankgracht

De Antitankgracht vormt een belangrijke blauwgroene corridor die verschillende natuurgebieden in de Antwerpse rand met elkaar verbindt. Voor heel wat zoogdieren, amfibieën en reptielen vormt de waterloop een natuurlijke route tussen leefgebieden. Op verschillende plaatsen wordt die route echter onderbroken door wegen. Dieren die de Antitankgracht volgen, moeten er noodgedwongen oversteken, met een verhoogd risico op verkeersslachtoffers als gevolg.

Een inventarisatie van Natuurpunt bracht de belangrijkste migratieknelpunten in kaart. Op basis daarvan werden enkele locaties geselecteerd waar gerichte ingrepen een groot verschil kunnen maken voor de natuur. Twee daarvan bevinden zich in Kapellen, aan de Heidestraat-Zuid en Heidestraat-Noord.

Van barrière naar verbinding via nieuwe ecokoker

Aan de Heidestraat-Zuid wordt momenteel een nieuwe ecokoker aangelegd naast de bestaande historische duiker, die omwille van zijn erfgoedwaarde behouden blijft. Verderop, aan de Heidestraat-Noord, komen twee bijkomende faunapassages in combinatie met de vervanging van een verouderde duiker.

De nieuwe infrastructuur moet dieren veilig onder de weg door leiden. Wildrasters, loopplanken en andere geleidingselementen zorgen ervoor dat de passages optimaal gebruikt kunnen worden. Zo wordt de kans aanzienlijk groter dat ze de infrastructuur ook effectief gebruiken. Tegelijk blijft de omgeving toegankelijk voor fietsers en wandelaars dankzij aangepaste oversteekpunten, klappoortjes en wildroosters.

Klaar voor de terugkeer van de otter

De maatregelen zijn ontworpen voor een brede groep diersoorten, maar de otter springt daarbij het meest in het oog. De soort is bezig aan een voorzichtige terugkeer in Vlaanderen en gebruikt waterlopen zoals de Antitankgracht als natuurlijke migratieroute. Verkeer blijft echter één van de grootste bedreigingen voor een duurzame populatie. Veilige passages op strategische locaties kunnen daarom letterlijk het verschil maken tussen een succesvolle verplaatsing en een dodelijke aanrijding.

De maatregelen komen niet alleen de otter ten goede. Als zogenaamde paraplusoort staat de otter symbool voor een bredere ecologische winst. Zo kunnen ook andere zoogdieren, amfibieën en reptielen profiteren van een beter verbonden landschap.

Integrale aanpak met respect voor erfgoed en omgeving

Voor dit project werkte Antea Group nauw samen met onder meer de Vlaamse Milieumaatschappij, het Agentschap voor Natuur en Bos, Onroerend Erfgoed, Defensie, Regionaal Landschap de Voorkempen en de gemeente Kapellen.

Onze experts stonden in voor de volledige projectbegeleiding:

  • afstemming met alle betrokken partners;
  • opmaak van het ontwerp volgens de principes uit het Vademecum Natuurtechniek;
  • voorbereiding en indiening van de omgevingsvergunning;
  • begeleiding van de aanbestedingsprocedure;
  • opvolging van de uitvoering op het terrein.

Daarbij was bijzondere aandacht nodig voor de combinatie van natuurdoelstellingen, erfgoedwaarden, recreatieve functies en technische randvoorwaarden. Het resultaat is een veilige natuurverbinding die niet alleen de otter, maar ook tal van andere soorten meer ruimte geeft om zich door het landschap te verplaatsen.