Klimaatverandering zorgt voor steeds frequentere en intensere hittegolven in Europa. Dat heeft niet alleen impact op het weer, maar ook op de temperatuur van oppervlaktewater. Voor bedrijven met activiteiten die sterk afhankelijk zijn van oppervlaktewater brengt dit nieuwe risico’s met zich mee. Dat geldt zowel voor sectoren die afhankelijk zijn van water voor koeling en verwarming – zoals energie, industrie, datacenters en aquathermie – als voor bedrijven die water lozen en daarbij rekening moeten houden met de temperatuur van het ontvangende oppervlaktewater. Binnen Aquatemp, een Europees project binnen het Destination Earth-initiatief, werkt Antea Group mee aan een oplossing die klimaatdata vertaalt naar concrete, bruikbare inzichten voor de toekomst.

Klimaatextremen als onderschat risico voor waterafhankelijke industrie

Veel industriële processen en installaties die gebruik maken van water, gaan uit van een gemiddelde watertemperatuur. Die temperatuur is vandaag vaak gebaseerd op historische gegevens. Dat werkte zolang het klimaat relatief stabiel was, maar de klimaatverandering maakt die referenties steeds minder betrouwbaar. Temperatuurextremen komen frequenter voor, hittegolven duren langer en combinaties van hitte en lage waterdebieten komen steeds vaker voor. Dit alles kan leiden tot:

  • Efficiëntieverlies in koelsystemen
  • Productiebeperkingen of tijdelijke shut-down tijdens hittegolven
  • Strengere regelgeving rond thermische lozingen
  • Onzekerheid bij investerings- en vergunningsbeslissingen

Het ontbreekt vandaag vaak één cruciaal puzzelstuk: gedetailleerde, locatie-specifieke inzichten in hoe de temperatuur van oppervlaktewater zich in de toekomst kan ontwikkelen, en vooral: wat dat betekent tijdens extreme omstandigheden.

Aquatemp: van klimaatdata naar concrete inzichten

Aquatemp is een Europees project binnen het Destination Earth‑initiatief van de Europese Commissie. Dat initiatief ontwikkelt digital twins, oftewel digitale tweelingen, van de aarde: uiterst gedetailleerde digitale modellen die toelaten om klimaatscenario’s en hun impact te simuleren aan de hand van machine learning.

Binnen Aquatemp vertalen we, samen projectpartners Prophesea en RWI, krachtige klimaatdatasets naar iets heel concreets: toekomstige watertemperaturen van rivieren en kanalen, relevant voor industriële toepassingen. De kern? Een demonstrator die:

  • Hoog-resolutie klimaatdata uit de Destination Earth Climate Change Adaptation Digital Twin combineert.
  • Met state-of-the-art machine learning vertaalt naar lokale watertemperaturen.
  • Bruikbare inzichten realiseert die gebaseerd zijn op concrete storylines en scenario’s die relevant zijn voor verschillende stakeholdergroepen.

Die scenariobenadering is essentieel. In plaats van te vertrekken van één “gemiddelde” toekomst, laat Aquatemp toe om gerichte vragen te stellen, zoals:

  • Wat gebeurt er met de watertemperatuur bij opeenvolgende hittegolven?
  • Hoe snel warmt een rivier op tijdens een droogteperiode met lage debieten?
  • Hoe verschuiven kritische temperatuurdrempels onder verschillende klimaatscenario’s?

De modellen zijn getraind op decennia aan klimaat  en rivierdata en leveren probabilistische resultaten: geen vaste voorspellingen, maar kansen en bandbreedtes. Dat biedt de nuance die nodig is voor beslissingen rond temperatuurgrenzen en risico’s.

Antea Group capteert welke scenario’s relevant zijn voor de verschillende stakeholders in het ontwikkelingstraject – van industriële spelers tot waterbeheerders – zodat gebruikers meerdere plausibele toekomsten kunnen verkennen, inclusief de bijhorende onzekerheden.

Getest op de Schelde, schaalbaar in Europa

De demonstrator wordt momenteel ontwikkeld voor het Scheldebekken, een regio waar industrie, energieproductie en ecologie dicht op elkaar zitten. De ambitie reikt echter verder: integratie in het DestinE‑platform en uitrol naar andere Europese rivierbekkens.

De eerste resultaten tonen waarom dat nodig is. Onder bepaalde klimaatscenario’s kan het aantal dagen met verhoogde thermische stress met meer dan 30% toenemen ten opzichte van historische gemiddelden. Dat soort inzichten maakt het mogelijk om vandaag al te toetsen of bestaande infrastructuur toekomstbestendig is.

Van klimaatdata naar de praktijk

Aquatemp is een samenwerking tussen:

  • PropheSea: projectcoördinatie, machine learning, software en gebruikersinterface
  • KMI/RMI (Koninklijk Meteorologisch Instituut van België): klimaat- en meteorologische expertise, storylines en wetenschappelijke kwaliteitsborging
  • Antea Group: stakeholderengagement, gebruiksscenario’s, de vertaalslag van klimaatinzichten naar relevante beleidsinzichten, en validatie door eindgebruikers
  • Stakeholders (Evonik, Luminus, Extraqt, De Vlaamse Waterweg) die deelnemen aan het ontwikkelingstraject

Wil jij meebouwen aan een klimaatbestendige industrie?

Klimaatverandering laat zich niet wegplannen. Maar met de juiste data, scenario’s en samenwerking kunnen we wél vooruitkijken en beter voorbereid zijn op wat komt. Daarom nodigen we bedrijven en organisaties die afhankelijk zijn van koel- en proceswater expliciet uit om mee te denken over gebruiksscenario’s en toepassingen. Door deze samen te ontwikkelen, zorgen we ervoor dat de inzichten maximaal aansluiten bij de praktijk.

Wil je het onderzoek van nabij opvolgen of actief bijdragen? Neem dan contact op met Isabelle Herteleer, Senior Advisor Water. Zij helpt je graag verder.

For more information

Isabelle Herteleer