Beleidsplan Ruimte Turnhout

Stad Turnhout wilde een ruimtelijk beleidsplan opstellen dat antwoord biedt op de uitdagingen van vandaag én morgen. De vraag die daarbij centraal stond, was: hoe kan de stad verder groeien en ontwikkelen zonder haar open ruimte, natuurwaarden en klimaatweerbaarheid uit het oog te verliezen?

Die vraag bracht meerdere uitdagingen met zich mee. Zo wilde de stad haar waardevolle natuurgebieden beter verbinden met de stedelijke omgeving en meer kwaliteitsvol groen toegankelijk maken voor bewoners. Tegelijk vroeg ook het watersysteem aandacht. Waar geven we water de ruimte tijdens piekbuien? En hoe zorgen we ervoor dat voldoende water beschikbaar blijft tijdens langere droge periodes? Daarbij gebruikten we het landschappelijk systeem als leidraad voor de keuzes, strategieën en maatregelen in het plan.

Daarnaast moest het beleidsplan afgestemd worden op bestaande beleidskaders en lopende projecten rond klimaat, groen en ruimtelijke ontwikkeling. Om tot een gedragen visie te komen, werd bovendien sterk ingezet op participatie. Bewoners, stakeholders en beleidsmedewerkers brachten hun lokale kennis, ervaringen en toekomstbeelden in, zodat het beleidsplan kon vertrekken vanuit wat leeft in de stad.

Antea Group werkte binnen een multidisciplinair team mee aan de opmaak van het Beleidsplan Ruimte Turnhout. Vanuit onze expertise gingen we na hoe het landschap, het watersysteem en de groenblauwe ruimte vandaag functioneren en waar kansen liggen om de stad beter voor te bereiden op toekomstige klimaatuitdagingen. Op basis van die analyses hielpen we een strategische visie uitwerken waarin klimaatadaptatie als een rode draad doorheen het volledige beleidsplan loopt.

Daarbij onderzochten we onder meer:

• de versterking van groenblauwe verbindingen tussen de stadskern en omliggende open ruimte
• het ontwikkelingstraject naar een klimaatrobuust watersysteem met ruimte voor buffering, infiltratie en sponswerking
• de toegankelijkheid en kwaliteit van groen in de stad
• de integratie van klimaatdoelstellingen zoals hittestressreductie in ruimtelijke ontwikkelingen
• de klimaatweerbaarheid van verschillende wijken binnen Turnhout

Via een uitgebreid participatietraject werden klimaatuitdagingen, lokale kennis en kansen voor samenwerking verzameld. Door klimaat te verbinden met andere thema's, zoals wonen, mobiliteit en leefkwaliteit, groeit het beleidsplan uit tot een geïntegreerde visie die verschillende beleidsdoelstellingen samenbrengt en versterkt.

Daarnaast stond Antea Group in voor de opmaak van het strategisch plan-MER. Door de milieueffecten van de voorgestelde beleidskeuzes al in een vroeg stadium in kaart te brengen, konden mogelijke risico’s op tijd worden geïdentificeerd en bijgestuurd. Die continue wisselwerking tussen het beleidsplan en het plan-MER zorgde ervoor dat duurzaamheid, milieukwaliteit en klimaatrobuustheid structureel werden verankerd in het besluitvormingsproces.

Voor de opmaak van het Beleidsplan Ruimte Turnhout werd samengewerkt in een multidisciplinair consortium bestaande uit:

• Atelier Romain: penhouder en ruimtelijke visie
• Endeavour: participatie en draagvlakontwikkeling
• Antea Group: beleidskader Groenblauwe Dooradering en Toegankelijk Groen, expertise klimaatadaptatie, groenblauwe structuren, open ruimte en strategisch plan-MER